อภิธานศัพท์ชิลเลอร์และระบบทำความเย็น

คำอธิบายสั้น ๆ ของศัพท์ที่ใช้ในระบบชิลเลอร์ การประหยัดพลังงาน และสัญญา Cooling-as-a-Service แต่ละคำมีลิงก์ของตัวเอง แชร์คำอธิบายเฉพาะคำได้

ตันความเย็น (TR)
อัตราการทำความเย็นเท่ากับ 12,000 BTU ต่อชั่วโมง หรือประมาณ 3.517 kW ของความร้อนที่ถูกดึงออก ขนาดชิลเลอร์และระบบในไทยมักระบุเป็น TR
kW/TR
กำลังไฟฟ้าที่ชิลเลอร์หรือทั้งระบบชิลเลอร์ใช้ต่อความเย็นหนึ่งตันที่ผลิตได้ ยิ่งต่ำยิ่งดี ค่า kW/TR ทั้งระบบรวมชิลเลอร์ ปั๊ม และพัดลมคูลลิ่งทาวเวอร์
สัมประสิทธิ์สมรรถนะ (COP)
ความเย็นที่ผลิตได้หารด้วยกำลังไฟฟ้าที่ใช้ (หน่วย kW ทั้งคู่) COP = 3.517 ÷ kW/TR ดังนั้นระบบที่ 0.80 kW/TR มี COP ประมาณ 4.4 ยิ่งสูงยิ่งดี
IPLV / NPLV
ค่าประสิทธิภาพที่ภาระบางส่วน คำนวณถ่วงน้ำหนักจากประสิทธิภาพที่ภาระ 100% 75% 50% และ 25% สะท้อนการใช้งานจริงได้ดีกว่าค่าที่ภาระเต็ม เพราะชิลเลอร์ทำงานที่ภาระบางส่วนเป็นส่วนใหญ่
ชิลเลอร์ (Chiller)
เครื่องผลิตน้ำเย็นด้วยวัฏจักรการทำความเย็น น้ำเย็นถูกสูบไปยังเครื่องส่งลมเย็นและอุปกรณ์ในกระบวนการผลิต
ชิลเลอร์ระบายความร้อนด้วยน้ำ
ชิลเลอร์ที่ระบายความร้อนผ่านน้ำระบายความร้อน ซึ่งถูกทำให้เย็นในคูลลิ่งทาวเวอร์ มักเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพสูงที่สุดสำหรับระบบขนาดใหญ่ในอากาศร้อน
ชิลเลอร์ระบายความร้อนด้วยอากาศ
ชิลเลอร์ที่ระบายความร้อนสู่อากาศภายนอกโดยตรงผ่านพัดลมและคอยล์ ไม่ต้องมีคูลลิ่งทาวเวอร์และการบำบัดน้ำ แต่ประสิทธิภาพลดลงเมื่ออากาศร้อนขึ้น
คูลลิ่งทาวเวอร์ (Cooling tower)
อุปกรณ์ที่ทำให้น้ำระบายความร้อนเย็นลงด้วยการระเหยน้ำส่วนหนึ่งสู่อากาศ ต้องบำบัดน้ำเพื่อป้องกันตะกรัน การกัดกร่อน และเชื้อจุลินทรีย์
น้ำเย็น (Chilled water)
น้ำเย็นที่ชิลเลอร์ผลิตและสูบไปรับความร้อนในอาคารหรือกระบวนการผลิต แล้วไหลกลับมาอุ่นขึ้นเพื่อทำให้เย็นอีกครั้ง
น้ำระบายความร้อน (Condenser water)
วงจรน้ำที่นำความร้อนจากชิลเลอร์แบบระบายความร้อนด้วยน้ำไปยังคูลลิ่งทาวเวอร์
ผลต่างอุณหภูมิ (Delta-T, ΔT)
ผลต่างอุณหภูมิระหว่างน้ำเย็นที่จ่ายออกและที่ไหลกลับ Delta-T ต่ำหมายถึงต้องสูบน้ำมากขึ้นและเปิดชิลเลอร์มากขึ้นเพื่อความเย็นเท่าเดิม
ระบบปรับรอบ (VSD)
อุปกรณ์ปรับความเร็วรอบมอเตอร์ให้ตรงกับภาระ เพราะกำลังไฟฟ้าของปั๊มและพัดลมเพิ่มขึ้นมากตามรอบ การลดรอบที่ภาระบางส่วนจึงประหยัดพลังงานได้มาก
Variable primary flow
การออกแบบระบบน้ำเย็นที่ปั๊มของชิลเลอร์ปรับอัตราการไหลตามภาระ แทนการไหลคงที่คู่กับปั๊มชุดที่สอง
ชิลเลอร์ Magnetic Bearing
ชิลเลอร์แบบหอยโข่งที่เพลาคอมเพรสเซอร์ลอยบนแบริ่งแม่เหล็ก ไม่ใช้น้ำมันหล่อลื่นและมีแรงเสียดทานต่ำมาก มักมีประสิทธิภาพสูงมากที่ภาระบางส่วน
ภาระบางส่วน (Part load)
การทำงานต่ำกว่ากำลังการผลิตเต็มตามแบบ ระบบชิลเลอร์ส่วนใหญ่ทำงานที่ภาระบางส่วนเกือบทั้งปี ประสิทธิภาพที่ภาระบางส่วนจึงสำคัญที่สุด
Baseline (เส้นฐานการใช้พลังงาน)
แบบจำลองการใช้พลังงานของอาคารหากไม่มีการปรับปรุง สร้างจากข้อมูลก่อนเริ่มโครงการ และปรับตามสภาพอากาศ การใช้อาคาร หรือการผลิต ผลประหยัดวัดเทียบกับค่านี้
IPMVP
International Performance Measurement and Verification Protocol มาตรฐานสากลในการพิสูจน์ผลประหยัดพลังงาน โดยเทียบการใช้พลังงานจริงกับ Baseline ที่ปรับแล้ว มีทางเลือก A, B, C และ D
การตรวจวัดและพิสูจน์ผล (M&V)
กระบวนการตรวจวัด คำนวณ และรายงานผลประหยัดพลังงาน โดยทั่วไปตาม IPMVP เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายตรวจสอบการรับประกันผลประหยัดได้
CMVP
Certified Measurement and Verification Professional ใบรับรองสำหรับวิศวกรที่วางแผนและทบทวนการตรวจวัดผลประหยัด ออกโดยองค์กรที่ดูแลมาตรฐาน IPMVP
ESCO
บริษัทจัดการพลังงาน ที่ทำโครงการประหยัดพลังงาน มักภายใต้สัญญาที่รับประกันผลประหยัด โดยลูกค้ามักเป็นผู้ลงทุนหรือเป็นเจ้าของอุปกรณ์
Cooling-as-a-Service (CaaS)
รูปแบบบริการที่ผู้ให้บริการออกแบบ ลงทุน ติดตั้ง เป็นเจ้าของ และดูแลระบบทำความเย็น ลูกค้าจ่ายค่าความเย็นแทนการซื้ออุปกรณ์ หรือที่เรียกว่าบริการชิลเลอร์แบบไม่ต้องลงทุน
PUE
Power Usage Effectiveness พลังงานรวมของดาต้าเซ็นเตอร์หารด้วยพลังงานของอุปกรณ์ IT ค่า 1.0 หมายถึงไม่มีภาระส่วนเกิน และระบบทำความเย็นมักเป็นส่วนใหญ่ที่สุดของภาระส่วนเกิน
N, N+1 และ 2N
ระดับของระบบสำรอง N คือกำลังพอดีกับภาระ N+1 เพิ่มเครื่องสำรองหนึ่งชุด ส่วน 2N คือสองระบบที่สมบูรณ์และแยกจากกัน แต่ละระบบรับภาระได้เต็ม
อัตราค่าไฟ TOU
อัตราค่าไฟฟ้าตามช่วงเวลาการใช้ ราคาสูงในช่วง Peak (ในไทยโดยทั่วไป 09:00–22:00 วันจันทร์–ศุกร์) และต่ำกว่าในช่วง Off-Peak กลางคืน วันหยุดสุดสัปดาห์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์
ค่า Ft
ค่าไฟฟ้าผันแปรของไทย ปรับตามต้นทุนเชื้อเพลิงและการรับซื้อไฟฟ้า บวกเพิ่มในทุกหน่วยไฟฟ้า และทบทวนโดยคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ทุก 4 เดือน
โรงงานควบคุมและอาคารควบคุม
ตามพระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน คือโรงงานหรืออาคารที่มีมิเตอร์ไฟฟ้าตั้งแต่ 1,000 kW หรือหม้อแปลงรวมตั้งแต่ 1,175 kVA หรือใช้พลังงานตั้งแต่ 20 ล้านเมกะจูลต่อปี ต้องแต่งตั้งผู้รับผิดชอบด้านพลังงานและจัดการพลังงาน
สารทำความเย็น HFC และการแก้ไขคิกาลี
HFC คือสารทำความเย็นที่มีศักยภาพทำให้โลกร้อนสูง การแก้ไขคิกาลีของพิธีสารมอนทรีออลกำหนดให้ลดการใช้ลง ประเทศไทยให้สัตยาบันเมื่อเดือนเมษายน 2567
ระบบกักเก็บพลังงานความเย็น
การเก็บความเย็นในรูปน้ำเย็นหรือน้ำแข็ง มักผลิตช่วง Off-Peak กลางคืน แล้วนำมาใช้ช่วง Peak เพื่อลดความต้องการไฟฟ้าสูงสุดและค่าไฟ
ระบบบริหารจัดการระบบชิลเลอร์ (CPMS)
ซอฟต์แวร์ที่ตรวจวัดและควบคุมระบบชิลเลอร์ทั้งระบบร่วมกัน CPMS ของ Infinity CoolMaster ใช้ Machine Learning ตั้งค่าชิลเลอร์ ปั๊ม และคูลลิ่งทาวเวอร์ให้ใช้กำลังไฟฟ้ารวมต่ำที่สุด

วิศวกรของเราจะวิเคราะห์ระบบของคุณและประเมินศักยภาพผลประหยัดที่รับประกันได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่มีข้อผูกมัด

ขอรับการประเมินระบบทำความเย็นฟรี